Voorwaardelijke toegang tot diensten van de informatiemaatschappij

Voorwaardelijke toegang tot diensten van de informatiemaatschappij

Afgelopen week, laat op de vrijdagavond, ontving ik na een week in spanning te hebben gezeten de beoordeling van het laatste onderdeel van mijn master Informatierecht, de masterscriptie. Mijn beoordelaars hebben mijn bloed, zweet en tranen van het afgelopen half jaar beoordeeld met een mooie 7,5.

Mijn scriptie gaat over de rechtmatigheid van de voorwaarden die websites en andere diensten van de informatiemaatschappij stellen aan het verkrijgen van toegang tot de aangeboden dienst. Die voorwaarden worden vaak afgedwongen met  pay-walls (betaalmuren), tracking-walls (cookie-walls), adblocker-walls en andere walls.

Steeds vaker worden er voorwaarden gesteld aan het mogen bezoeken van websites. Websites verdwijnen achter een muur (een ‘wall’) die pas wordt doorbroken nadat de bezoeker akkoord is gegaan met de door de websitehouder gestelde voorwaarden.

De app van de NPO gebruikt bijvoorbeeld een tracking-wall. De app kan alleen worden gebruikt nadat de gebruiker de NPO toestemming heeft verleend om zijn kijkgedrag met anderen te delen.

NPO app - Voorwaardelijke toegang voor diensten van de informatiemaatschappij

In mijn scriptie wordt de rechtmatigheid van voorwaardelijke toegang tot websites en andere diensten van de informatiemaatschappij onderzocht. De onderzoeksvraag die centraal staat is de vraag of het houders van websites of andere diensten van de informatiemaatschappij vrijstaat om internetgebruikers de toegang te ontzeggen op basis van door die gebruikers geuite voorkeuren, en of voorwaardelijke toegang in strijd kan zijn met het recht van de internetgebruiker om informatie te vergaren of het recht op eerbiediging van het privéleven.

Voor de beantwoording van deze vraag wordt het juridische kader ten aanzien van de grondrechten van zowel de websitehouder als de internetgebruiker geschetst en wordt nader ingegaan op de relevante bepalingen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG/GDPR) en de e-Privacyrichtlijn. Ook wordt een vergelijk gemaakt met het voorstel voor een nieuwe
e-Privacyverordening. Daarnaast wordt het hedendaagse verdienmodel van het internet – gebaseerd op behavioural targeting – beschreven en wordt er een nadere beschouwing gegeven van de pay-wall (betaalmuur), de tracking-wall (cookie-wall) en de adblocker-wall.

Middels literatuur- en documentenonderzoek worden de rechten van de websitehouder tegenover de rechten van de internetgebruiker gezet. Er wordt geconcludeerd dat het websitehouders op grond van hun vrijheid van ondernemerschap en hun recht op eigendom vrijstaat om voorwaarden te stellen aan het kunnen bezoeken van hun websites. Het recht op toegang tot informatie is immers niet absoluut en strekt zich niet uit tot informatie die de websitehouder niet wenst te delen.

Tracking-walls dwingen internetgebruikers om toe te staan dat hun online gedrag wordt gevolgd, teneinde toegang te verkrijgen tot een website die zich achter een tracking-wall bevindt. Dit levert een ongeoorloofde schending van het recht op eerbieding van het privéleven en het recht op bescherming van persoonsgegevens van de internetgebruiker op.

Mijn scriptie sluit af met de conclusie dat voorwaardelijke toegang wel degelijk in strijd kan zijn met de rechten van de internetgebruiker en dat dit bij het gebruik van tracking-walls ook daadwerkelijk het geval is.

Mijn volledige scriptie is hieronder te lezen of kan hier (pdf) worden gedownload.

Afbeelding: Brick Wall (flickr)

2 gedachten over “Voorwaardelijke toegang tot diensten van de informatiemaatschappij”

Geef een reactie